สมัชชาทางสังคมแห่งโลก 10 ปีกับภารกิจต่อไป

ถาม&ตอบ: วิกฤติการณ์ระบบนิเวศน์: ประเด็นท้าทายของสมัชชาทางสังคมแห่งโลก

มาร์วัน มากัน-มาร์การ์ สัมภาษณ์ นิโคลา บุลลาร์ด-สมาชิกสภาระหว่างประเทศของสมัชชาทางสังคมแห่งโลก

กรุงเทพฯ, 13 ม.ค. (ไอพีเอส)-สิบปีหลังจากก่อตั้ง, สมัชชาทางสังคมแห่งโลก (WSF) เดินมาถึงจุดที่นักเคลื่อนไหวและกลุ่มรากหญ้าจะต้องเสนอทัศนะทางเลือกให้กับ โลก   "เป็นเรื่องสำคัญที่เราจะต้องมีพื้นที่ให้เราทุกคนได้มารวมตัวกันและสร้าง ทัศนะที่สะท้อนความกังวลของเรา" นิโคลา บุลลาร์ด-ผู้ช่วยอาวุโสของ ‘Focus on the Global South'-องค์กรคลังสมองในกรุงเทพฯ ซึ่งเชี่ยวชาญประเด็นของโลกกำลังพัฒนา,กล่าว "เราสามารถจะสร้างเวทีเสวนา, ความคิด และความชอบธรรมของเราเอง" เขาว่า

  "แน่นอน, นี่เป็นทางเลือกสำหรับผู้นำที่สามารถสร้างพื้นที่ให้กับตัวเองได้ตลอดเวลา" ชาวออสเตรเลียผู้เป็นสมาชิกสภาระหว่างประเทศของ WSF ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งกล่าว และว่า " WSF  ยังคงสอดคล้องกับประเด็นจนทุกวันนี้"

  ทว่าขบวนการทางสังคมซึ่งเป็นปฏิปักษ์กับพรรคการเมืองแห่งนี้ยังคงเดินหน้า จัดการกับประเด็นใหม่ต่างๆที่เกิดขึ้น รวมทั้งความวิตกเรื่องการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศที่มีอิทธิพลต่อการโต้ เถียงเรื่องความยุติธรรมทางเศรษฐกิจ

  ในวาระครบรอบสิบปีในปีนี้, WSF จะจัดให้มีวาระการประชุมต่างๆซึ่งจะเริ่มขึ้นในวันที่ 22 ม.ค. ที่เกรทเตอร์ ปอร์โต อัลเลเกรทางใต้ของบราซิล และการเสวนาที่เรียกว่า "10ปีของสมัชชาทางสังคมแห่งเกรทเตอร์ ปอร์โต อัลเลเกร" ซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 25-29 ม.ค. ในบราซิล อาจถือเป็นจุดเด่นประการหนึ่งของการเฉลิมฉลองครั้งนี้

  "โลกแบบอื่นเป็นสิ่งจำเป็น" เพื่อแก้ปัญหาวิกฤติการณ์ด้านระบบนิเวศน์, บุลลาร์ดกล่าวในฐานะผู้จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยเมลเบิร์น และทำงานด้านการค้าโลก,สิทธิมนุษย์ชน และประเด็นด้านสตรีในออสเตรเลีย,ประเทศไทย และกัมพูชา

  ไอพีเอสได้พบกับบุลลาร์ดที่สำนักงานในเมืองหลวงของประเทศไทย เพื่อการสัมภาษณ์ก่อนการชุมนุมของ WSF ในบราซิล

  ถาม: สมัชชาทางสังคมแห่งโลก (WSF) ที่จะจัดขึ้นในบราซิลปลายเดือนนี้ ถือเป็นหลักไมล์สำคัญ ขบวนการนี้มีอะไรต้องเฉลิมฉลองกันมากมายหรือ?

  ตอบ: แน่นอน, ตอนจัด WSF ครั้งแรกเมื่อปี 2001 ไม่มีใครคิดว่านับถึงปี 2010 จะมีการจัดการประชุมทางสังคมกว่า 40 แห่งในปีที่สิบ มันเป็นชั่วขณะแห่งการเฉลิมฉลองและสะท้อนความสำเร็จและสิ่งที่ยังไม่สำเร็จ เพื่อมองไปข้างหน้าว่าเราจำเป็นต้องทำอะไรต่อไป

  โดยเฉพาะมันเป็นจังหวะเหมาะกับสิ่งที่เกิดขึ้นในโคเปนเฮเกนเมื่อเดือน ธันวาคมที่มีการประชุมกันเรื่องการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ มันเป็นการรื้อฟื้น,เป็นความเคลื่อนไหวเพื่อความยุติธรรมทางเศรษฐกิจที่เกิด ขึ้นในระหว่างการเจรจา มันมีพลังขับเคลื่อนและท้าทายใหม่ๆที่ WSF สามารถสร้างให้เกิดขึ้น

  ถาม : ในประเด็นเกี่ยวกับความสำเร็จ, คุณพอจะพูดถึงความสำเร็จของ WSF ในรอบทศวรรษที่ผ่านมาได้หรือไม่?

  ตอบ: ความคิดของเรื่องนี้ก็คือ WSF เป็นพื้นที่ที่เป็นของเรา ไม่ใช่พื้นที่เพื่อการประท้วงหรือจัดขึ้นมาเพื่อแข่งขันกับทางการ อย่างเช่นการประชุมของ WTO (องค์กรการค้าโลก) หรือ IMF (กองทุนการเงินระหว่างประเทศ) ที่เรารวมตัวกันอยู่ภายนอก แต่ WSF เป็นพื้นที่ทางกายภาพและทางการเมืองที่เราสร้างขึ้นเพื่อเราเอง และวาระเกิดจากกระบวนการจากฐานไปหายอด

  ประการที่สอง, โดยผ่านการคิดและกระบวนการเปิดกว้าง, WSF สามารถเติบโตขึ้นมาในรอบหลายปี  มีการจัดเหตุการณ์มากมาย,มีผู้เข้าร่วมหลากหลาย,มีประเด็นหลากหลายถกเถียง กัน และมีความพยายามที่จะสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวาง  

ถาม : ทว่าในความพยายามตรวจวัดความสำเร็จดังกล่าว, กล่าวได้หรือไม่ว่านี่เป็นความสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรมของ WSF ที่ควรแก่ความภาคภูมิใจ?

  ตอบ : เรื่องนี้มีการโต้แย้งกันไม่รู้จักจบ เนื่องจากบางคนอ้างว่าผลสำเร็จของ WSF ควรวัดด้วยการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในระดับพื้นฐาน ดังนั้น, WSF จำเป็นต้องมียุทธศาสตร์และเป้าหมายที่ชัดเจนมากขึ้น

  อีกด้านหนึ่ง,บางคนอ้างว่า WSF เป็นเวทีเปิด และนี่เป็นความแข็งแกร่งและความงาม เป็นที่ซึ่งสหภาพแรงงานและผู้คนจากองค์กรการเมืองต่างๆ หรือชนพื้นเมืองสามารถมารวมตัวกันเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและสร้างมุมมอง และภาษาร่วมกัน

  กระนั้นมีแรงกระตุ้นในวิถีของ WSF ที่กำหนดตัวเองเพื่อการต่อต้านที่ประชุมเศรษฐกิจโลกในดาวอส

  ในระหว่างการประชุมที่ดาวอส, WSF ถูกมองว่าเป็นเหตุการณ์ทางเลือกที่จัดขึ้นในโลกซีกใต้ และมีวาระอันแตกต่างจากที่ถกเถียงกันในดาวอส จากข้อเท็จจริงที่ว่ามีผู้นำทางการเมืองมากมายอยากเข้าร่วมการประชุม WSF อันเป็นตัวชี้ว่าที่นี่มีความสำคัญสำหรับพวกเขาที่จะถูกจับตามองและเข้าไปมี ส่วนร่วม

  ถาม: การประชุมในดาวอสที่ซึ่งมีผู้นำการค้านานาชาติมาชุมนุมกันในรีสอร์ทที่สวิส เพื่อกำหนดเศรษฐกิจของโลก และมุ่งที่จะแก้ไขวิกฤติการณ์การเงินของโลก WSF เองมีส่วนร่วมน้อยมากในสิ่งที่เกิดขึ้น แต่มีอะไรไหมที่ WSF ได้ประโยชน์จากวิกฤติการณ์ครั้งนี้?

  ตอบ : ผมคิดว่ามีข้อเท็จจริงที่ว่าการวิจารณ์ระบบการเงินของโลกได้ทำไปแล้ว เนื่องจากมีนักวิจารณ์, นักเขียนและนักเคลื่อนไหวได้พูดถึงเรื่องนี้มาหลายปี ซึ่งจำเป็นที่เราต้องยอมรับ และในทันใดก็มีนักหนังสือพิมพ์และสื่อเข้ามา ในแง่นี้,การวิเคราะห์และวิจารณ์ที่ออกมาจาก WSF ก็ดังก้องสู่สาธารณะ

  ถาม: อีกประเด็นหนึ่งที่ WSF ได้กล่าวถึง คือการคัดค้านสงครามในอิรัคที่เริ่มต้นขึ้นโดยอดีตประธานาธิบดีจอร์จ ดับเบิ้ลยู. บุชแห่งสหรัฐฯ  แต่พวกคุณล้มเหลวไม่อาจยับยั้งการรุกรานของสหรัฐฯได้

  ตอบ: WSF เป็นกลไกสำคัญที่ทำให้เกิดการชุมนุมทั่วโลกเมื่อวันที่ 15 ก.พ. (2003) เพื่อต่อต้านสงครามอิรัค อันเป็นการประท้วงอย่างแข็งขัน WSF ได้เสนอความชอบธรรมให้กับการต่อต้านสงครามทั่วโลก การทำลายความชอบธรรมของสงครามถือเป็นเรื่องสำคัญ

  ถาม: ความวิตกทั่วโลกที่คุณกล่าวถึงในตอนแรกคือปัญหาความเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ ซึ่งเชื่อว่าจะเป็นวาระของ WSF ในบราซิลเดือนนี้ เราจะแก้ไขปัญหานี้ได้อย่างไร?   ตอบ: WSF กล่าวถึงอยู่เสมอว่า ‘โลกอีกแบบคือสิ่งที่เป็นไปได้' สิ่งที่การเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศบอกเราก็คือ ‘โลกอีกแบบเป็นสิ่งจำเป็น' มันชัดเจนที่ว่าวิกฤติการณ์ของระบบนิเวศน์เป็นปัญหาเชิงระบบ ที่ผ่านมา WSF พูดถึงทางเลือก ผมคิดว่าจนถึงขณะนี้มีกลุ่มต่างๆมากมายใน WSF ที่มุ่งเน้นไปยังเศรษฐกิจ เราจำเป็นต้องขยายตัวเพื่ออำนวยให้เกิดกรอบงานทางระบบนิเวศน์และสร้างเครือ ข่ายที่เข้มแข็งกับขบวนการของชนพื้นเมืองและภาคส่วนต่างๆที่เราไม่เคยร่วม งานด้วยมาก่อน  

ผมยังคิดว่านี่เป็นการท้าทายที่น่าสนใจต่อฝ่ายซ้ายแบบเก่าที่มีทัศนะแบบ วัตถุนิยม หรือเชื่อในความคิดที่ว่าการพัฒนาหมายถึงความก้าวหน้า แต่วิกฤติการณ์ทางระบบนิเวศน์คือการท้าทายที่แท้จริงต่อทัศนะดังกล่าว การพัฒนาจะมีความหมายอะไรถ้าราคาที่คุณต้องจ่ายคือการพังทลายของระบบนิเวศน์ ทั้งหมด?  

ถาม: โลกเป็นอย่างไรบ้างหลังจาก 10 ปีของการก่อตั้ง WSF? มีการขยายตัวมายังเอเชียด้วยหรือไม่?  

ตอบ: จนถึงขณะนี้ WSF ยังเป็นกระบวนการภายใต้การครอบงำของชาวยุโรปและลาตินอเมริกา แต่เราเคยมีการเสวนาทางสังคมหลายครั้งในเอเชีย เช่นในเกาหลีใต้, อินเดีย, ปากีสถานและกระทั่งประเทศไทย แต่ผมไม่คิดว่า WSF จะฝังรากลึกในเอเชีย นี่คือความเห็นของผม  

ถาม: ทำไมหรือ?  

ตอบ: มีเอกภาพเชิงประสบการณ์ร่วมกันในลาตินอเมริกา และพวกเขาใช้สองภาษาที่สามารถรวมเอาภาคส่วนต่างๆในทวีปเข้าด้วยกัน ซึ่งเป็นเรื่องยากในเอเชีย เนื่องจากทวีปนี้ใช้หลายภาษา เพราะขนาดและความหลากหลายของมัน.(จบ/ลิขสิทธิ์ไอพีเอส)

From Q&A : Ecological Crisis: Next Challenge for World Social Forum Marwaan Macan-Markar interviews NICOLA BULLARD, member of the World Social Forum's international council

Visit at IPS Asia-Pacific www.ipsnewsasia.net and the IPS Service at  www.ipsnews.net.