100 วันภารกิจพิชิตขั้วโลก ล้วงความลับ"อากาศเปลี่ยน"

100 วันภารกิจพิชิตขั้วโลก ล้วงความลับ"อากาศเปลี่ยน"

26 มีนาคม 2553

ย้อนกลับไปเมื่อปลายเดือนพฤศจิกายน 2552 ผศ.สุชนา ชวนิชย์ นักวิทยาศาสตร์หญิงคนแรกของไทย ได้ออกเดินทางไปกับคณะสำรวจทวีปแอนตาร์กติกญี่ปุ่น ด้วยเรือตัดน้ำแข็งมุ่งหน้าสู่สถานีวิจัยโชว์วะ พิกัดขั้วโลกใต้ ด้วยความมุ่งมั่นที่จะไขความลับการเปลี่ยนแปลงของธรรมชาติ ซึ่งเดินหน้ามาถึงครั้งที่ 51

ล่าสุด นักวิทยาศาสตร์หญิงได้เดินทางกลับมาถึงไทย พร้อมด้วยตัวอย่างปลาร็อคคอด (rockcod) หนึ่งในปลาทะเลหายากในขวดแก้ว ซึ่งจะนำไปสู่คำตอบของปัญหาที่ว่า อุณหภูมิโลกที่เพิ่มขึ้นส่งอิทธิพลต่อสิ่งมีชีวิตขั้วโลกอย่างไร เพราะปลานี้มีถิ่นกำเนิดอยู่ใต้แผ่นน้ำแข็งในทะเลลึก ภายใต้อุณหภูมิติดลบ

"พฤติกรรม การกินอาหาร การปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมภายใต้อุณหภูมิติดลบใต้แผ่นน้ำแข็ง เป็นการเปลี่ยนแปลงด้านสรีรวิทยาของสิ่งมีชีวิตที่น่าค้นหา"

ย่ำแผ่นน้ำแข็ง ฝ่าพายุหิมะ

"ภารกิจ ถูกกำหนดไว้ตั้งแต่ยังไม่ออกเดินทาง" นักวิทยาศาสตร์แต่ละคนต่างมีเป้าหมายของตัวเอง นักวิจัยไทยเลือกที่จะเก็บสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลกลับมาศึกษา จากประสบการณ์วิจัยสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลเขตอบอุ่นที่ศึกษามาตลอดในช่วงที่อยู่ มหาวิทยาลัย

ทั้งหมดใช้เวลาร่วม 4 เดือน หมดไปกับการเดินทางและใช้ชีวิตอยู่ที่สถานีวิจัยโชวะ ซึ่งที่เป็นแผ่นดินของขั้วโลกใต้ ภารกิจแต่ละวัน นักวิจัยต้องออกเดินเท้าระยะทางหลายกิโลเมตรไปบนแผ่นน้ำแข็ง เพื่อเก็บตัวอย่างที่ต้องการนำมาศึกษาตามจุดมุ่งหมายที่ได้วางไว้ตั้งแต่ต้น

แม้ ว่าจะต้องเผชิญอุปสรรคจากพายุหิมะ ที่เข้าโจมตีตั้งแต่ 3 สัปดาห์แรกที่เดินทางมาถึง แต่ภารกิจเก็บตัวอย่างสิ่งมีชีวิตจากขั้วโลกใต้เพื่อนำกลับมาศึกษาวิจัยยัง คงเดินหน้าต่อ ซึ่งการเดินทางเที่ยวนี้ได้เก็บตัวอย่างสิ่งมีชีวิตกลับมาพอสมควร ไม่ว่าจะเป็น ปลา ตัวอย่างดินตะกอน น้ำแข็ง รวมถึงตัวอย่างน้ำทะเลขั้วโลก

"หมวก กันน็อคและนกหวีด กลายเป็นอุปกรณ์จำเป็นที่ต้องพกติดตัวอยู่ตลอดเวลา เพื่อส่งสัญญาณให้ผู้ร่วมทีมทราบหากเกิดอุบัติเหตุ ขณะที่ถุงมือชนิดหนาพิเศษ เป็นอุปกรณ์ปกป้องมือจากความหนาวเย็น ขณะเก็บตัวอย่างในน้ำทะเลที่อุณหภูมิติดลบ"

หลากภารกิจเพื่อโลกอนาคต

ตัวอย่าง สิ่งมีชีวิตทั้งหมดถูกนำกลับมาศึกษาในห้องทดลอง เช่น ปลาจากขั้วโลกจะศึกษาพฤติกรรมการกินอาหาร เปรียบเทียบกับปลาทะเลในเขตอบอุ่น โดยผ่าท้องของปลาเพื่อวิเคราะห์หาความแตกต่าง พร้อมทั้งวิเคราะห์ตัวอย่างเลือดปลา ซึ่งมีโปรตีนที่ช่วยไม่ให้เลือดแข็งตัว จึงมีความเป็นไปได้ที่จะพัฒนาองค์ความรู้ที่จะใช้ประโยชน์จากโปรตีนดังกล่าว ในทางการแพทย์ ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ในหลายประเทศเริ่มศึกษากัน ขณะที่ประเทศไทยยังไม่เคยศึกษาเรื่องนี้มาก่อน

ในส่วนของตัวอย่าง ดินตะกอน จะนำมาศึกษาด้านชีวภาพหรือสิ่งมีชีวิตที่อยู่ในดินรวมถึงแบคทีเรีย เบื้องต้นเชื่อว่าจะมีความแตกต่างจากสายพันธุ์ทั่วไป ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ยังคงต้องการคำตอบในเรื่องนี้

ขณะที่นักวิจัยคน อื่นที่ร่วมเดินทางไปในทริปนี้ต่างได้รับภารกิจที่แตกต่างกัน เช่น เก็บตัวอย่างชั้นน้ำแข็งเพื่อกลับมาศึกษาปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ภายใน เก็บตัวอย่างอุกกาบาต อธิบายความเป็นมาของโลกและระบบสุริยะ ศึกษาการเปลี่ยนแปลงของชั้นโอโซนในบรรยากาศ โจทย์ของการวิจัยทั้งหมดล้วนตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศทั้ง สิ้น

"แน่นอนว่า การวิจัยดังกล่าวต้องอาศัยระยะเวลาหลาย 10 ปี กว่าจะทราบผล สำหรับคาดการณ์แนวโน้มที่จะเกิดขึ้นในอนาคต เพื่อหาวิธีปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป"

ภารกิจ ครั้งนี้ถือว่าถือว่าสำเร็จลุล่วง แม้ตัวอย่างที่เก็บมาได้ส่วนหนึ่งจะยังส่งมาไม่ถึง มีเพียงบางตัวอย่างที่นำติดมือกลับมาได้ แต่การวิจัยจะยังคงเดินหน้าต่อไป แม้ผลการศึกษาครั้งนี้จะไม่ใช่คำตอบของทั้งหมด แต่ข้อมูลที่ได้จะสามารถเติมเต็มในส่วนที่ขาดหายไป จากกลุ่มนักวิจัยรุ่นพี่ที่ได้ศึกษามาแล้วไม่ต่ำกว่า 50 ปี

การเดิน ทางไปวิจัยที่ขั้วโลกใต้ร่วมกับสถาบันวิจัยขั้วโลกแห่งชาติ ประเทศญี่ปุ่นเป็นการเดินทางครั้งที่ 51 โดย ผศ.สุชนา นับเป็นนักวิจัยไทยคนที่ 2 ที่ได้ร่วมเดินทางไปทำวิจัยที่ขั้วโลกใต้ หลังจากที่ประเทศญี่ปุ่นเปิดโอกาสให้นักวิจัยในเอเชียร่วมเป็นส่วนหนึ่งใน โครงการดังกล่าว นอกจากนี้ญี่ปุ่นยังเริ่มถ่ายทอดเทคโนโลยีการวิจัยในขั้วโลกให้ประเทศจีน ถือเป็นอีกแรงสำคัญที่จะช่วยหาคำตอบในประเด็นเดียวกัน

ที่มา กรุงเทพธุรกิจ
โดย จุฑารัตน์ ทิพย์นำภา