คอลัมน์ Fact & Figure: ฟังจีนพูดเรื่องแม่โขง

คอลัมน์ fact & figure: ฟังจีนพูดเรื่องแม่โขง

01 เมษายน 2553

สุดสัปดาห์นี้ ไทยจะเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดประเทศลุ่มน้ำโขงที่หัวหินครับ เป้าหมายหลักก็คือเพื่อแก้ปัญหา "แม่โขง" กำลังขอดชนิดที่ทำเอาผู้คนในประเทศที่ต้องพึ่งพิงน้ำจากลำโขงน้ำตาตกไปตามๆ กัน

เรื่องนี้มีคำถาม "คาใจ"บรรดาผู้คนในแถบแม่โขงตอนล่างที่สำคัญอยู่ประการหนึ่ง นั่นคือ การที่จีนสร้างเขื่อนถึง 4 เขื่ยนขวางลำน้ำโขงตอนบนที่จีนเรียกว่า แม่น้ำ "หลันชาง"เป็นตัวการทำให้โขงแห้งเกือบขอดเป็นประวัติการณ์อย่างที่เห็นหรือ เปล่า?

อย่างที่รู้กันนั่นแหละครับ "แม่โขง"เริ่มต้นที่มณฑลยูนนานของจีน ความยาวของลำน้ำสำคัญสายนี้รวมทั้งสิ้น4,880 กิโลเมตร ว่ากันว่าพื้นที่ท้องน้ำของลำโขงทั้งหมดครอบคลุมพื้นที่มากถึง 811,000 ตารางกิโลเมตรเลยทีเดียวครับ

ในจำนวนนี้ จีนเขาบอกว่า มีเพียง 23.5 เปอร์เซ็นต์เท่านั้นที่อยู่ในจีน แต่ถ้าวัดเป็นปริมาณน้ำไหลในส่วนของจีนแล้วคิดเป็นเพียง 13.5 เปอร์เซ็นต์ของปริมาณน้ำไหลทั้งหมดของแม่โขง

ดังนั้น สมมติฐานที่ว่า จีนหรือเขื่อนจากจีนทำให้แม่โขงแห้งขอดกว่าปกติไม่น่าจะเป็นเช่นนั้น-นั่น ประการหนึ่ง ประการถัดมา จีนบอกว่า ไม่เคยเปลี่ยนทิศทางของแม่น้ำโขงอย่างที่เข้าใจกันว่าจีนพยายามทำเพื่อผล ประโยชน์ส่วนตนโดยไม่คำนึงถึงประเทศปลายน้ำ เขื่อน 4 เขื่อนที่กั้นลำน้ำโขง ก็ไม่น่าจะเป็นสาเหตุ เหตุผลก็คือ เกือบทั้งหมดเป็นเขื่อนที่ไม่มีอ่างเก็บน้ำเหนือเขื่อน น้ำมาเท่าไหร่ ก็ไหลออกไปเท่านั้น เพียงแต่มันไหลผ่านระบบที่เป็นเครื่องกำเนิดไฟฟ้าของจีนเท่านั้นเอง

เสี่ยว วานเป็นเขื่อนเดียวในจำนวน 4 เขื่อนที่มีอ่างเก็บน้ำ แต่จีนบอกว่า เขื่อนแห่งนี้มีการปล่อยน้ำออกมาแล้วมากถึง 560 ล้านคิวบิกเมตร ทำให้ระดับน้ำในอ่างเหนือเขื่อนลดลงจากระดับก่อนหน้าแล้งถึง 7.12 เมตร แต่การปล่อยน้ำออกมามากถึงขนาดนั้น ทางการจีนย้ำว่า ส่งผลเพียงแค่ปรับเพิ่มระดับน้ำได้ในพื้นลำน้ำใกล้ๆ กับชายแดนจีนเท่านั้นเอง ความหมายก็คือ ถึงจีนจะปล่อยออก

มาจนหมด ระดับน้ำในแม่น้ำโขงตลอดสายก็ไม่ได้สูงขึ้นเท่าใดนัก เพราะต้นน้ำในจีนเป็นเพียงส่วนเสี้ยวของน้ำทั้งหมดที่เคยเต็มลำโขง

ที นี้ ถ้าไม่เป็นเพราะเขื่อนแล้วเป็นเพราะอะไร คำตอบของทางการจีนก็คือ เป็นเพราะความแห้งแล้งในพื้นที่เขตตะวันตกเฉียงใต้ของจีน กับความหนาวเย็นผิดปกติในพื้นที่ทางเหนือและตะวันตกเฉียงเหนือของจีน

ความ หนาวเย็น ทำให้หิมะยังเป็นหิมะอยู่อย่างนั้น ไม่กลายเป็นน้ำมาเติมให้ลำโขง ความแห้งแล้งนั้นก็เช่นเดียวกัน พื้นที่บริเวณตะวันตกเฉียงใต้มีฝนน้อยลงกว่าปีก่อนระหว่าง 20-98 เปอร์เซ็นต์ ทำให้น้ำน้อยผิดปกติอย่างยิ่ง แล้งเข็ญดังกล่าวนี้ไม่ได้จำกัดอยู่ในจีนแต่ลามไปทั่วพื้นที่ลุ่มแม่น้ำโขง ทั้งหมด ยิ่งทำให้น้ำที่จะเติมลงในลำโขงน้อยลง

นั่นคือคำแจกแจงเรื่องลำน้ำโขงแห้งขอดจากจีนครับ

ที่มา มติชน

http://www.en.mahidol.ac.th/thai/news/envi_news_full.php?id=1154